Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.
Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

 

Zapoznaj się z POLITYKĄ PRYWATNOŚCI I PLIKÓW COOKIES.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Poniedziałek, 26 lutego 2024
Imieniny: Bogumił, Aleksandra, Mirosława
pochmurno
12°C
Kliknij aby, przetłumaczyć stronę za pomocą Google Tłumacz

Historia Gminy Izbica Kujawska

Zdjęcie budynku kościoła z zewnątrz.

W XI w. Izbica znalazła się w rękach, mającego wówczas duże znaczenie, rodu Awdańców. Dzięki korzystnemu położeniu wyróżniała się spośród innych miejscowości na tym obszarze. W owym czasie jedynym ośrodkiem w regionie był gród włocławski, inne bądź to powstawały później, bądź też miały drugorzędne znaczenie. Z biegiem czasu większe znaczenie uzyskuje Brześć. Z innych miast regionu, Kowal występuje jako kasztelania od XIV w., a Przedecz nabiera znaczenia po 1331 roku, kiedy to krzyżacy wybudowali tam gród nad jeziorem, nazywając go Moosburgiem. I właśnie to z Przedczem łączyły Izbicę bliższe stosunki. Podlegała ona najpierw tamtejszej kasztelanii, a później powiatowi. Ten ostatni należał z kolei do województwa brzesko-kujawskiego. Sieć osadnicza, która ukształtowała się do XVI w. przetrwała w ogólnych zarysach do dziś. Dzięki materiałom źródłowym z XVI w. wiemy, iż większość miejscowości należących obecnie do gminy Izbica Kujawska już w owym czasie istniała.

Wieki XV i XVI były bardzo pomyślne dla Izbicy. Ówcześni właściciele Izbicy bardzo starali się rozwinąć miasteczko. Powoli rozwijał się przemysł. Postęp wpływał korzystnie na mieszkańców Izbicy. Mimo to pojawiały się jednak konflikty interesów, zwłaszcza między Kościołem a społeczeństwem świeckim. Chodziło zarówno o zobowiązania ludności wobec kościoła (głównie dziesięcina) jak i o częstą demoralizację i brak kwalifikacji zawodowych zastępców proboszcza, który przebywał najczęściej na kanonii we Włocławku. Budziło to protesty ze strony szlachty jak i nawet części samego kleru.

W 1735 roku miasto niemalże całkowicie spłonęło. Dzięki dobrej koniunkturze w gospodarce udało się uzyskać w 1754r. od króla Augusta III przywilej lokacyjny dla Nowej Izbicy. Stało się to możliwe dzięki staraniom kolejnego dziedzica – Jana Skarbka. Od tego okresu miasteczko znów zaczęło się rozwijać.

Widok z lotu ptaka na budynek kościoła
Widok z lotu ptaka na mały drewniany budynek kościoła

Pod koniec XVIII w. samorząd miejskiego składał się z rady miejskiej, do której wchodziło 5 osób (włączając burmistrza i pisarza), dodatkowo było 2 ławników. Na mocy nowego podziału administracyjnego guberni kaliskiej z 1867 r. powiat kolski składał się z 14 gmin wiejskich i 9 miast, spośród których 7 zamieniono na osady, w tym Izbicę. Była to degradacja Izbicy i jedna z form represji popowstaniowych. Mimo tego następował dalszy wzrost liczby ludności miasteczka. Gdy w 1827r. w 133 domach mieszkało 1370 osób, to w r. 1861 już 2127 (135 domów), a w 1880 w 171 domach 3067 osób. Spośród mieszkańców było 1567 katolików, 1413 Żydów, 86 ewangelików i 1 prawosławny. Wskutek zmian administracyjnych przeprowadzonych przez rosyjski aparat władzy Izbica stała się siedzibą sądu gminnego. W 1819 r. nowym dziedzicem Izbicy został generał Augustyn Słubicki herbu Prus. Był on oficerem napoleońskim i jednym z prekursorów pracy organicznej w Królestwie Polskim. Aby rozwinąć Izbicę do miasteczka sprowadził 88 sukienników i 5 postrzygaczy niemieckich, niestety większość z nich po powstaniu listopadowym opuściła te strony.

Po zakończeniu wojny władzę w gminie na podstawie dekretów Naczelnika Państwa, Józefa Piłsudskiego z 1918 r. i 1919r. sprawował samorząd z Radą Gminną, która była najważniejszym organem. Funkcję wykonawczą pełnił Zarząd Gminny, w skład którego wchodzili wójt i ławnicy. 20 lecie międzywojenne nie przyniosło znacznego wzrostu gospodarczego. Istotną rolę pełniły dwie szkoły – katolicka i luterańska. W miasteczku działał także teatr amatorski, który był prowadzony przez Bronisława Krzyżanowskiego, artystę i malarza.

Nad Izbicą pierwsze samoloty pojawiły się 3 września 1939 r., które zrzuciły bomby. Niemcy wkroczyli do Izbicy 13 września, którzy szybko przystąpili do obsadzania urzędów swoim personelem. Usunięto wójta Zielińskiego , a jego miejsce zajął Edmund Liedtke, wcześniej sołtys Pasieki. Mieszkańców miasteczka próbowano zastraszyć, w razie niesubordynacji często wymierzano najwyższą karę. Polacy i Żydzi zostali pozbawieni mienia, często nie wolno im było wykonywać swoich zawodów. Aresztowano nauczycieli i kupców zsyłając ich do obozów koncentracyjnych w Dachau i Buchenwaldzie. Aresztowano także wszystkich księży katolickich, których w większości spotkał ten sam los. Na początku 1940 r. polskie nazwy zostały zastąpione niemieckimi. Represje dotknęły najbardziej Żydów. Zamknięto Bóżnicę, zmuszano mieszkańców miasta do noszenia żółtych gwiazd na ubraniach. 21 stycznia 1945 r. do Izbicy wkroczyły wojska radzieckie. W wyniku wojny liczba ludności miasteczka spadła o połowę, Żydzi zostali wymordowani. Tuż po zakończeniu wojny ważne stało się ustalenia przynależności administracyjnej Izbicy. Miasteczko ponownie znalazło się w powiecie kolskim w województwie poznańskim. Została utworzona gmina wiejska Izbica Kujawska, która dzieliła się na 34 gromady. W obrębie gminy istniała także gromada Izbica Kujawska. W wyniku uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej z 5 października 1954 r. zlikwidowano gminę, a na jej miejscu utworzono 6 gromad, m.in gromadę Izbica osada (składała się z Izbicy, Zagrodnicy i Zagrodnicy Kolonia). W 1958 r. miasteczko uzyskało status osiedla, a w 1973 r. po ponad stu latach przywrócono Izbicy prawa miejskie. W wyniku bardzo poważnej reformy administracyjnej z 1975 r., w wyniku której utworzono 49 województw, Izbica znalazła się w obrębie województwa włocławskiego. Z dniem 1 stycznia 1999 r. wszedł w życie nowy podział administracyjny. Utworzono 16 województw. Gmina Izbica znalazła się w powiecie włocławskim, w województwie kujawsko – pomorskim.

DO GÓRY
Dziękujemy, teraz zawsze będziesz na bieżąco!
Przeglądasz tę stronę w trybie offline.
Przeglądasz tę stronę w trybie online.